Wat heb je nodig:
- zaai- en stekgrond
- zaaibakje of potjes
- afdekmateriaal
- zaad
- labeltjes
- stokje om gaatjes te maken
- eventueel een miniserre, of propogator
- eventueel een groeilamp
- geluk en geduld
Bakjes potjes en zaaitrays
Voor bakjes kun je alles gebruiken zolang er maar een mogelijkheid in zit om af te wateren (gaatjes in de bodem) en ze moeten schoon zijn. Zelf heb ik de afgelopen een flinke verzameling plastic potjes, zaaitrays, yoghurtbakjes, ezovoort gespaard die ik steeds weer hergebruik. Is voordelig en het scheelt weer troep in het milieu…
Zaaitrays zijn bakken met meerdere kleine zaaipotjes bij elkaar. Heel handig als je veel van een bepaald gewas ineens wilt voorzaaien. Je kunt ze los kopen of in combinatie met een klein minikasje met deksel. Ik heb er een heel stel van in verschillende soorten en maten en ze zijn allemaal even handig (ook de goedkope van bijvoorbeeld de Action of de Lidl). Omdat voorzaaien meestal in warme, vochtige omstandigheden moet gebeuren, is zo’n minikaskje heel praktisch.
Verder kun je ook prima eierdozen, wc-rollen en (ongekleurde) kartonnen bakjes gebruiken. Ik gebruik die vooral voor zaden die snel kiemen (bijvoorbeeld lathyrus , erwten), of die er niet van houden om verpot te worden (bijvoorbeeld papavers). Het nadeel van karton vind ik zelf dat het vaak wat kledderig wordt en bij teveel vocht kan gaan schimmelen. Goed letten dus bij het water geven.
Zaai- en stekgrond
Voorzaaien doe je in schone, voedselarme, luchtige grond. Gewone potgrond of tuingrond is daar meestal niet geschikt voor omdat die teveel voedingstoffen bevat waardoor je het risco loopt op slappe slungels. Je wilt in eerste instantie dat het zaadje kiemt en een sterk worteltje maakt en arme,luchtige grond is daar ideaal voor.
Ik gebruik zelf het liefst (biologische) kant en klare zaai-en stekgrond. Zaai- en stekgrond is arm aan voeding, wat de wortelgroei stimuleert en voorkomt dat jonge plantjes verbranden.
Maar je kunt het ook prima zelf maken. Meng 3 delen (luchtige, liefst turfvrije) schone potgrond met 1 deel scherp zand (brekerzand of speelzand) voor een ideale, voedingsarme structuur. Voeg voor extra luchtigheid en vochtregulatie nog 1 deel perliet toe (verhouding 3:1:1). Alternatief: Meng 1/3 deel compost met 1/3 deel tuinaarde en 1/3 deel scherp zand.
Zaaien
- Doe een flinke bodem water in de opvangschaal waarin je potjes komen te staan.
- Vul het zaaibakje met zaai- en stekgrond en wacht tot de grond licht vochtig aanvoelt.
- Gooi het overtallige water uit de opvangschaal
- Druk de grond lichtjes aan zodat hij luchtig blijft en de worteltjes van de zaadjes niet kunnen verstikken.
- Strooi fijn zaad uit over de grond. Pas op: niet te dicht zaaien, want dan gaan de zaadjes met elkaar concurreren en verstikken ze elkaar! Maak voor grotere zaden kuiltjes in de grond met een stokje . Vuistregel voor de diepte: 2-3x de zaadgrootte.
- Bedek daarna de zaadjes met fijn ev. gezeefd of gemalen stekgrond en druk lichtjes aan, niet te hard.
Besproei met wat water met een zachte sproeier), zeker niet teveel want anders gaan ze wegrotten en krijg je schimmel. - Steek een plantenlabeltje in het potje zodat je straks nog weet wat erin zit. Ik gebruik zelf het liefst plastic labels die ik beschrijf met een permanent marker van edding. Mijn ervaring is dat je met zeepsop en flink boenen met een schuursponsje die inkt er best goed afkrijgt, zodat je ze eindeloos kunt blijven gebruiken. Ik gebruik ook wel knijpers (gaan daarna gewoon weer de wasmand in) of houten tapasstokjes, maar daar verloopt de inkt nogal snel op, dus die vind ik niet ideaal. Na uitplanten in de (moes)tuin gebruik ik voornamelijk een ooit in stukken geknipte aluminium luxaflex. Die zijn echt onverwoestbaar!
- Doe de deksel op je minikasje of bind met een eleastiekje een plastic zakje over je zaaipotje, zodat vocht en warmte niet verdwijnen.
- Zet het zaaibakje op een warme, lichte plaats.
- Zorg ervoor dat het bakje op een warme en lichte plaats staat.
Zodra de zaadjes ontkiemen, moet je regelmatig luchten.